Елімізде «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске асыру аясында 30 тамыздан бастап «Музейлер шеруі» атты жалпыреспубликалық акция бастау алған еді. Жуырда осы ауқымды шара Қызылжардағы «Абылай хан резиденциясы» музей-кешенінде жалғасын тапты.

Парад музеев

Бұл акцияның мақсаты  ұлттық мәдени мұралардың жалпы халыққа қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған. Әсіресе, ол жастар санасына ұлттық тарихтан терең хабар береді. Сонымен бірге ол мә­дениет пен өнер саласын­да мемлекет тарапынан болып жатқан іс-шараларға қазақ­стандықтардың назарын, аза­мат­тарға «Рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жеті қыры» бағдарламалары туралы біршама ақпарат беруді мақсат еткен. Экспонаттармен танысудың өзі тарихтың қызық­ты сюжеттері, квест, викториналар, мастер-кластар, экскурсиялар арқылы өтіп, жастарды жалықтырмайтын, керісінше қызығушылығын тудыратын іс-шаралар арқылы жүргізіледі. 

«Абылай хан резиденциясы» музей кешенінде шеру алдымен экскурсиямен басталып, одан әрі қаладағы С.Мұқанов атындағы музыкалық драма театры өнер­паздарының қойы­лымымен жалғасты. «Абы­лай ханның Ресей елшісі­мен кездесуі» атты бұл қо­йы­лым ханның өмірі мен қай­раткерлік, дипломаттық қырларынан сыр шертті. Қазақ даласына ентелеп еніп келе жатқан патшаның экспансиясын тоқтатуды ойлаған ханның әдіс-айласы, амал-тәсілдері біршама көрініс тапты. Ал «Ғасырлардан жеткен тарих» квест ойыны бойынша жиналған жастар Абылай ханға тікелей «сұрақтар қою» мүм­кіндігіне ие болды. М.Қозыбаев атындағы мем­лекеттік университеттің сту­дент­тері бұл ойында әсіресе үл­кен белсенділік көрсетті. «Сер­­пін» бағдарламасымен оқып жатқан жастар арасынан Райым­бек Бабаш, Нұрдәулет Тас­тан және т.б. ханға «тікелей сұрақтар» қойып, өздерін тол­ған­дырған мәселелерге жауап алды. Ойындардың бәрі музей экспонаттарын қолдану, дулығаны басқа киіп, қылышты белге ілуімен қызықты болды. Сонымен бірге ойындарға белсенді қатысушыларға сый­лықтар берілді. Одан әрі кеш «Караока» кафесінде жалғасып, жастардың бүгінгі талғамына жауап берді. Музей кеші 21.00-де басталып, таңғы 03. 00-ге дейін жалғасты.

Музей директорының орынбасары Әсемгүл Қыдыбекова халықтың көп жиналғанына, әсіресе жастардың үлкен қызы­ғушылық танытқанына риза болғанын жеткізді. «Шара­ның осынша ауқымды, қызғылықты болғанына өзіміз де таңғалдық. Әуелі оның сәтті болатынына күдікпен қараған едік, бірақ бәрі де өте көңілді шықты. Жастардың қазақтың тарихына деген қызығушылығы бізді тәнті етті», деді ол.

Сөйтіп «айлы түннің аясында» деген жалпы атау алған мәдени шара сәттілікпен аяқталды.

 Жақсыбай Самрат “Egemen Qazaqstan”

Музейный комплекс «Резиденция Абылай хана» впервые проводил фестиваль «Под волшебной луной». Чтобы гостям было интересно, организаторы постарались подготовить большую познавательную программу.

Людмила Шеруханова, главный хранитель фондов музейного комплекса «Резиденция Абылай хана»:

— В рамках этого фестиваля у нас состоится квест игра «История сквозь века» о жизни и деятельности Абылай хана. У нас сегодня выступают ансамбль национальных инструментов студентов колледжа искусств, а также артисты казахского музыкально-драматического театра им. С. Муканова.

Пройти квест интересно всем. Гости разбились на команды, каждая получила книгу путешественника. С заданиями, на их выполнение всего полчаса. Вопросы касались культуры и традиций казахского народа, а также жизни Абылай хана, но, кроме знаний истории, пригодились математика и логика. Чтобы войти в тронный зал, нужно подобрать верный код.

Если возникали трудности, можно было попросить о помощи у экскурсовода, но тогда к основному времени добавлялось от двух до пяти минут. Команда школьников первой прошла квест, а значит ребята могут задать вопрос самому Абылай хану. Зайдя в зал, дети почувствовали интригующую атмосферу: полумрак и неподвижно сидящий правитель.

И в боях, и в делах политических ему помогали соратники Наурызбай и Баянбай батыры. Они не оставляли его в трудные минуты. А вот Толебая Актулы поддерживают родные. Его команда была единственной — семейной.

Толебай Актулы:

— Это моя команда. В ней есть моя сестренка Мадина, мой братик Амыр и тоже моя сестренка тоже Мадина. Мы проходили вопросы про его жизнь, про то, как он с кем там сражался. И про казахские традиции. Мне эта игра очень понравилась. Было очень интересно.

На фестиваль «Под волшебной луной» пришли порядка 50 человек. Двери музея были открыты с 9 вечера и до 3 часов ночи.

Анастасия Остертак

Муниципальный телерадиоканал Северо-казахстанской области

Қазір еліміздің барлық аумағында Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің бастамасымен «эко-сағат» акциясы өтіп, жаппай ағаш отырғызу жүргізіліп жатыр.

Осы шараға жуырда Петропавлдағы ресми түрде «Абылайхан резиденциясы», ал халық арасында «Абылайдың ақ үйі» аталатын музей-кешенінің қызметкерлері де үн қосып, аулаларына отыз түп шырша отырғызды.

Сол шыршаның бірін «абылайлықтар» еліміздің ата газеті «Егеменнің» жүз жылдығына арнапты. Оның түбіндегі тақтайшада былай деп жазылған: «Бұл шырша еліміздің бас газеті «Егемен Қазақстанның 100 жылдық мерейтойына арнап отырғызылды». 

Музей директоры Аян Нәбиұлының айтуына қарағанда «Абылай хан музейінің ашылуына «Егеменнің» тигізген пайдасы зор екен. «Осы ғимараттың Абылайдың үйі екенін дәлелдеген Мәскеуден келген құжатты ең бірінші болып 2002 жылғы 22 қарашада «Егемен Қазақстан» газеті бірінші бетіне «Абылайдың ақ үйі – Аңыз емес ақиқат!» деген тақырыппен жариялаған еді. Содан кейін үйді қалпына келтіру жұмыстары қауырт қолға алынды. Ақыры ол Елбасы Н.Назарбаевтың қатысуымен 2008 жылы ашылды. Қазір отызға жуық адам нәпақасын айырып, жылына бірнеше мың адамға рухани азық сыйлап, Қызылжардағы ең басты мәдени орындардың бірі болып  отырған музейдің ашылуына «Егемен» сөйтіп үлкен пайдасын тигізген. Сондықтан біз ата газетке ризамыз. Оның ұжымын  100 жылдық мерейтойымен құттықтаймыз. Мына шыршаны біздің сыйлығымыз деп қабыл алыңыздар демекпіз», деді ол. 

Айта кететін жайт, Қызылжарда «Егемен Қазақстанның» атында бір көше де бар. Осының өзінен елдің терістігінде ата газетке деген құрмет жоғары екені көрінсе керек. Енді, Абылай хан музейінің түбіндегі «Егеменнің» шыршасы да соны айғақтап, жылдан жылға шарықтап, өсе беруін тілейміз.

Жақсыбай Самрат “Egemen Qazaqstan”

Во времена Казахского ханства для решения важных вопросов было принято раз в год, в большинстве случаев осенью собираться в Улытау, Туркестане или под Ташкентом, где наиболее авторитетные представители родов представляли интересы своего жуза. Собрание проходило при огромном стечении народа, под открытым небом и решения принятые на этом собрании приобретая высшую законодательную власть, распространялись по всему Казахскому ханству. Именно на таких собраниях появлялись личности, способные повести за собой народ. XVIII век для Казахского ханства с точки зрения истории был судьбоносным периодом. Стоял даже вопрос о существовании казахской государственности, сохранении казахов как этноса. В столь тяжелое время народу был нужен лидер, который бы объединил три жуза, т.к. только в единении можно было рассчитывать на сохранение государственности. И такая масштабная фигура появилась в лице хана Абылая, который своими решениями по внутренней и внешней политике указал верное направление в развитии Казахского ханства на тот период времени.

В истории Казахской земли немало замечательных государственных и военных деятелей, которые посвятили свою жизнь великой цели – служению интересам народа. В этой плеяде не меркнущей звездой светит имя хана Абылая, озаряя в настоящее идеи сохранения единства нации, территории и независимости. Наш город Петропавловск имеет прямое историческое отношение к деятельности хана Абылая, здесь находился его ханский двор и дом, построенный за «государьеву» службу.

Развитие и формирование государственности любого народа имеет объективные причины и предпосылки, которые являются закономерным итогом предшествующих этнополитических, социально-экономических и духовно-идеологических процессов, но нельзя сбрасывать со счетов как показывает история и субъективны й фактор, величие и мудрость отдельных государственных лидеров, представителей народа.